Archive

Archive for the ‘Quê hương’ Category

Mát lòng canh đắng xứ Thanh

Đầu tiên, một vị đắng đến tê người sẽ chạm vào lưỡi, kế đến mới nghe béo bùi, thơm phức, cay líu lưỡi…  Nhưng canh đắng lại có hậu ngọt lạ lùng. Có dịp đến Thanh Hóa, du khách đừng quên thưởng thức đặc sản canh đắng đậm đà hương vị núi rừng của người dân tộc thiểu số miền núi.

Vị đắng nhớ đời

Mùi vị của món canh này không dễ gì bạn quen ngay. Nhưng nếu  bạn nếm thử nó một vài lần, thì có thể sẽ ao ước mãi cái hương vị kỳ lạ cuốn hút như thôi miên. Người miền Nam đã quen với canh khổ qua (mướp đắng), nhưng canh đắng của người xứ Thanh còn đắng hơn bội phần. Bát canh có đầy đủ vị cay đắng, ngọt bùi…, trong đó đắng là chủ đạo.

cd1

Vị đắng nhớ đời của núi rừng xua tan cái ngấy ngán của bữa tiệc ê hề thịt cá, giúp dòng máu ấm dần lên trong huyết quản giữa ngày đông giá lạnh. Đến mùa hè nóng nực, bạn húp bát canh đắng cũng thấy tỉnh hẳn người, bao mệt mỏi dường như tan biến.

Để nấu món canh này, không thể thiếu lá đắng. Đây là một loại cây mọc tự nhiên ở trong rừng, lá có hình dáng giống lá sắn (khoai mì), từ cuống chính tỏa ra nhiều nhánh lá phụ. Không phải loại lá đắng nào cũng có thể cho bát canh ngon. Theo kinh nghiệm của bà con dân tộc thiểu số ở đây, họ thường chọn hái loại lá dài và mỏng.  Ngày nay, để tiện dụng lá đắng thường được người ta hái về, phơi khô rồi xé nhỏ. Khi nấu canh họ chỉ cần bốc lấy một nhúm lá bỏ vào nồi. Nhưng nấu canh với lá đắng tươi mới là ngon nhất. Từng nhánh lá xanh mướt còn nguyên nhựa sống, vị đắng của nó dường như cũng tươi mới và ngọt ngào hơn nhiều.

Canh đắng hợp nhất là nấu với lòng bò, lợn hoặc thịt thú rừng băm nhỏ. Lá đắng cũng được băm nhỏ trộn cùng lòng, thịt, thêm một chút củ riềng, sả, cơm mẻ, một muỗng mắm tôm ngon…  Nếu thích, người nấu có thể điểm vào một mớ lát cây chuối non xắt mỏng như lá mạ. Rồi bóp tất cả cho thật đều với nhau, ướp trong khoảng 15 phút. Đun lửa nhỏ, bắc nồi lên bếp đảo đều. Lửa vừa bén vào, mùi thơm của riềng sả, mắm tôm dậy lên đã khiến bụng dạ cồn cào. Đầu bếp cứ để cho nồi canh ngấm gia vị, sôi liu riu trên bếp lửa chừng vài phút rồi đổ thêm vào vài bát nước. Khi nào nồi canh sôi bùng lên, khuấy vào thấy sền sệt là được.

cd2

Canh và lá đắng còn là món ngon vị thuốc của đồng bào vùng cao Thanh Hóa – (Ảnh: Tịnh Tâm)

Vừa ngon vừa bổ

Nồi canh sóng sánh mỡ vàng, ẩn hiện những miếng lòng, miếng sụn quyện với nhúm lá đắng xanh đen, điểm thêm vài trái ớt hiểm đỏ tươi như hoa nở trên mặt đất nâu cằn cỗi. Hương thơm tỏa ra thoang thoảng, có vị nhân nhẫn của lá cây, dìu dịu chua của mẻ, phảng phất chút ngầy ngậy thơm thơm của mỡ, thịt thật quyến rũ. Món này bạn phải thưởng thức ngay khi nóng, phải bưng bát nóng bỏng tay vừa thổi vừa húp, để làn hơi nghi ngút và mùi thơm quyến rũ xộc vào mũi mới cảm nhận được hết cái ngon.

Chạm vào chóp lưỡi đầu tiên là vị đắng đến tê người, rồi dần dần đến cái béo bùi của thịt thà, thơm lừng của sả bằm… cả vị cay xè của trái ớt hiểm mọc dại trên đồi. Đắng, nhưng khi miếng ăn trôi qua cổ họng, còn vương vấn lại trên môi là vị ngọt thật lạ lùng. Húp hết bát canh nóng đến mềm môi, mồ hôi thực khách sẽ vã ra như tắm, người thêm tỉnh táo, khỏe khoắn hẳn ra. Canh đắng còn trợ tiêu hóa, ngừa cảm mạo.

Theo Tịnh Tâm (Thanh Nien)

Categories: Quê hương

Tự hào quê hương Thanh Hóa!!

Tự hào quê hương Thanh Hóa

Tối thứ 7, xem THTT chương trình kỷ niệm 45 năm chiến thắng Hàm Rồng, cây cầu huyết mạch nằm trên quốc lộ 1A, tôi luôn mang trong mình những cảm súc tự hào, tự hào về vùng đất xứ Thanh địa linh nhân kiệt, tự hào về những chiến thắng mà quân và dân Thanh hóa đã giành được qua 2 cuộc chiến tranh.

Là người con của quê hương Thanh hóa, sinh ra và lớn lên tại một vùng quê nghèo và thời bình. Không được sống trong những ngày tháng hào hùng đó, những gì mà tôi biết về những chiến thắng đó chỉ là qua sách báo, truyền hình. Đây là lần đầu tiên tôi được xem một chương trình được tổ chức tại quê hương công phu, hoành tráng đến thế, xúc động đến thế.

Học tập và làm việc không phải tại quê hương nhưng trong lòng tôi luôn nghĩ về quê hương, về một tỉnh Thanh nghèo kinh tế nhưng giàu về lịch sử, giàu về truyền thống đấu tranh anh hùng, giàu về truyền thống hiếu học …

Categories: Quê hương Tags: ,

Thành nhà Hồ sẽ là di sản văn hóa thế giới?

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Văn Lợi vừa ký quyết định thành lập ban chỉ đạo xây dựng di sản văn hóa thế giới thành nhà Hồ (huyện Vĩnh Lộc) và di tích khảo cổ hang Con Moong (huyện Thạch Thành)…

Ban chỉ đạo sẽ phối hợp xây dựng hồ sơ khoa học hai khu di tích này để trình UNESCO công nhận di sản văn hóa thế giới.

Thành nhà Hồ được vua Hồ Quý Ly xây dựng năm 1397 (nằm ở xã Vĩnh Long và Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Lộc), với bốn cổng là: tiền, hậu, tả, hữu thể hiện kỹ thuật xây dựng, kiến trúc đá mẫu mực. Những khối đá lớn được đẽo vuông vức, có kích cỡ trung bình: 2,2m x 1,2m x 1,5m, nặng khoảng 10 tấn, được xếp chồng lên nhau theo hình chữ công, tạo thành vách thẳng đứng, không có mạch vữa…

Hang Con Moong nằm ở bản Thành Trung, xã Thành Yên, huyện Thạch Thành, dài khoảng 40m, thông hai đầu, trần hang có chỗ cao 10m. Tầng văn hóa trong hang rất dày (3-3,2m), chứa đựng vết tích văn hóa của nhiều thời đại, từ đá cũ qua đá mới. Theo Viện Khảo cổ học VN, niên đại của lớp sớm nhất là cách đây khoảng 15.000 năm, lớp giữa khoảng 10.000 năm, lớp trên khoảng 7.000 năm. Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Văn Lợi vừa ký quyết định thành lập ban chỉ đạo xây dựng di sản văn hóa thế giới thành nhà Hồ (huyện Vĩnh Lộc) và di tích khảo cổ hang Con Moong (huyện Thạch Thành)…

Categories: Quê hương

Nơi ấy

Ôi nhớ nhà.

AT – Con muốn về nơi ấy
Chỉ để thăm
Xao xác xóm nghèo
Gương mặt người hằn nếp nếp gieo neo.

Con muốn về nơi ấy
Chỉ để nghe
Tiếng ếch kêu và muỗi
Cất giọng rè rè gọi tim tím một mùa xoan.

Con muốn về nơi ấy
Chỉ để ngồi lâu lại phía hàng cây
Ngắm lũ bò gặm tuổi mình hoang phế
Thoai thoải bờ đê

Dốc đời thẳng đứng
Con trượt ngã về vườn rau của nội
Tựa lưng mình vào ngọn cỏ quê hương
Nghe mằn mặn mùi tép kho mẹ phần trong bếp.
Con muốn về nơi ấy

Để bỏ lại sau lưng
Bụi bặm phố phường
Toan tính cuộc đời nào thua nào được
Nào tháng ngày buồn cắn vào nhau răng lược

Thanh thản lòng mình
Con tạ lỗi…
Với quê hương

(TTO)

Categories: Gia đình, Quê hương

Hãy chung ta ủng hộ Đồng bào Thanh Hóa trong cơn “đại hồng thủy”

Các gia đình phải trèo lên mái nhà tránh lũ. (Ảnh: TS-VH).

Tại huyện Thạch Thành, người ta có thể nhận thấy sức mạnh kinh hoàng của nước lũ. Nhiều ngôi nhà nhấp nhô mái trong biển nước đỏ ngầu. Những chiếc ô tô chỉ còn thấy mỗi nóc như trôi lơ lửng trên mặt nước, nhiều người dân “cố thủ” trên mái nhà nhìn xuống bất lực…

Thạch Thành chìm trong biển nước

Chiều ngày 6/10, dù trời không còn mưa, nhưng các huyện Thạch Thành, Vĩnh Lộc, Hà Trung, Hoằng Hóa vẫn như chìm trong biển nước. Tại nhiều đoạn đường quốc lộ 1A qua Thanh Hóa nước ngập lênh láng khiến giao thông đi lại khó khăn. Thống kê chưa đầy đủ đến sáng nay 7/10, tỉnh này đã có ít nhất 6 người chết, 3 người mất tích vì mưa lũ. Thiệt hại về tài sản ước tính hàng trăm tỷ đồng.

Đến 7h chiều 6/10, nhiều đoạn đường quốc lộ đi qua thị xã Bỉm Sơn, thị trấn Hà Trung vẫn còn ngập khá sâu. Có điểm xe máy không thể đi nổi vì ngập ống bô, chết máy. Hàng loạt người đi đường xuống xe dắt bộ, bì bõm trong nước lũ.

Những chiếc ô tô chỉ còn

thấy nóc (Ảnh: TS-VH).

Tại huyện Thạch Thành, đến 5h chiều, các phương tiện cơ giới chỉ đến được trung tâm huyện.

Ngay tại đây, nguời ta cũng có thể nhận thấy sức mạnh kinh hoàng của nước lũ. Nhiều ngôi nhà chỉ còn thấy nhấp nhô mái trong biển nước đỏ ngầu. Những chiếc ô tô chỉ còn thấy nóc như trôi lơ lửng trên mặt nước.

Nhiều người dân “cố thủ” trên mái nhà hoặc tầng hai nhìn xuống bất lực. Phía bên ngoài, dòng sông Bưởi vẫn mênh mang, cuồn cuộn.

Kinh hoàng vỡ đê sông Bưởi

Không ai có thể nghĩ rằng lũ năm nay lại lên cao như thế. Một cán bộ huyện cho biết, phần lớn người dân chủ quan không sơ tán, lũ về đột ngột, chỉ cứu được người, tài sản mất hết. Số người mang theo vật dụng cá nhân và đồ nấu rất ít.

Đồng loạt các huyện Thọ Xuân, Thiệu Hóa, Yên Định, Thạch Thành bị lũ tàn phá nặng nề. Tại Thạch Thành, vỡ đê sông Bưởi làm 22/28 xã ngập lũ, toàn bộ thị trấn và 4 xã lân cận bị nhấn chìm hoàn toàn trong biển nước mênh mông. Hàng ngàn gia đình lâm vào cảnh màn trời chiếu đất, hàng ngàn người mắc kẹt trên mái nhà, chờ nước rút trong vô vọng.

Bà Lưu Kim Thanh, thị trấn Kim Tân, huyện Thạch Thành kể lại: “Đêm 5/10, cả nhà tôi đang ngủ thì nghe tiếng nước ầm ầm như ô tô đâm vào nhà, mới vài phút đã thấy xung quanh la hét nhốn nháo, tôi kêu mọi người dậy kê lại giường tủ nhưng không kịp, đành phải “rút chạy” lên tầng 2 nhìn nước tràn vào nhà. Thôi thì bảo toàn tính mạng trước đã, còn người thì còn của”.

Ông Hoàng Văn Ngạn, xã Thành Hưng như vừa hoàn hồn kể lại: “Nhà tôi ngay sát đê, khoảng hơn 2h sáng, bỗng nghe tiếng nước xối ào ào, rồi tiếng ầm ầm của đất lở. Tiếp đến là tiếng người thất thanh hô hoán, dưới màn mưa quất mịt mù, nước ào ào tràn qua đê, xé vỡ từng mảng đất lớn, chỉ ít phút sau, vườn tược, nhà cửa đã bắt đầu ngập trong dòng lũ cuồn cuộn”.

“Bản thân tôi suýt bị cuốn trôi khi khi cố vần bì thóc ra khỏi nhà. Nước cuộn vào cửa, bít lối ra, chừng một tiếng sau nước dâng nhanh sát đòn nóc, may mà nạy mái ngói chui lên kịp” – ông Ngạn còn vạch bắp tay, bắp chân đầy vết xước, dấu vết của cảnh tượng hãi hùng phải trải qua.

Cô giáo Mai Thị Lan Anh (xóm 11, Thành Hưng) kể lại: “Mạnh ai nấy chạy, nhiều người chẳng kịp mang theo đồ đạc, b
ng bế người già, trẻ em băng qua dòng nước xiết, bì bõm lội lên khu đồi cao lánh nạn. Tiếng kêu gào khản đặc náo loạn cả màn đêm, một cảnh hỗn độn chạy lũ chưa từng có. Khoảng 5h sáng, những người đàn ông khỏe mạnh “cố thủ” trong nhà bị vây giữa dòng lũ xoáy, đành leo lên mái nhà tuyệt vọng nhìn dòng nước ngầu bọt ngày càng dâng”.

Bà Huệ nghẹn lời khi tay trắng chỉ sau

một đêm. (Ảnh: Hoàng Anh Thắng).

Gia đình bà Huệ – Tuyên (thôn 1, Tân Sơn) không kịp chuyển bất cứ đồ đạc nào, toàn bộ quầy hàng điện tử, lương thực, lạc, đậu… đều ngập chìm trong lũ. Giọng bà khản đặc: “Mất hết cả rồi, bao năm chắt bóp chỉ ra đi trong phút chốc”.

Rất nhiều gia đình kinh doanh đồ điện tử, vi tính, hàng dược… mất trắng tài sản lên tới hàng trăm triệu đồng.

Vẫn còn nhiều nơi bị cô lập

Tính đến hết ngày 6/10, có khoảng 50.000 nhân khẩu vẫn còn bị cô lập, 28.000 người mắc lại giữa biển nước mênh mông, trên các nóc nhà lẻ loi nhô lên giữa biển lũ. Hầu hết đều đang trong tình trạng thiếu nước, thiếu lương thực trầm trọng, cần cứu trợ khẩn cấp.

Hiện 29.000 cán bộ chiến sĩ, quân dự bị động viên, 115 xe ô tô các loại, 20 canô đã được quân đoàn 1 và bộ chỉ huy quân sự tỉnh huy động chống lũ

11h đêm, tại trụ sở Ban chỉ huy phòng chống lụt bão (BCH PCLB) Thanh Hóa, hàng chục con người vẫn còn cặm cụi nghe điện thoại, ghi chép. Ông Nguyễn Trọng Hải, Phó chi cục trưởng Cục PCLB và đê điều Thanh Hóa, mắt sâu trũng vì thức đêm cho biết: “Đã 3 ngày nay, anh em luân phiên 24h/24h tổng hợp thông tin, điều phối cứu hộ cứu nạn. Tình hình đang rất khó khăn bởi lũ xảy ra trên diện rộng, thiệt hại rất lớn”.

Theo báo cáo nhanh của Ban chỉ huy PCLB Thanh Hóa ngày 6/10:

Toàn tỉnh có 10 xã bị ngập lụt hoàn toàn.

Gần 500 ngôi nhà bị nước cuốn trôi, trên 5.000 ngôi nhà bị hư hỏng nặng và gần 25.400 ngôi nhà bị ngập nước, trong đó nặng nhất là Thạch Thành, Vĩnh Lộc, Thiệu Hóa…

29 cầu cống bị lũ cuốn trôi, 37 phai, đập bị vỡ

150 km đường giao thông, hàng trăm nghìn m3 đê bị sạt lở.

Tổng thiệt hại do lũ gây ra đến nay ước tính khoảng 457 tỷ đồng, chưa tính đến thiệt hại vỡ đập chính Hồ Cửa Đạt.

Thống kê chưa đầy đủ của Ban CH PCLB Thanh Hóa cho biết đã có 6 người chết do lũ cuốn, mới xác định danh tính được 5 người. Trong đó, huyện Thường Xuân 2 người, các huyện Thọ Xuân, Yên Định, Thiệu Hóa: 1 người

Toàn bộ đê sông Bưởi thuộc các huyện Thạch Thành, Vĩnh Lộc, nhiều tuyến đê trên sông Mã thuộc các huyện Hà Trung, Hoằng Hóa, Nga Sơn bị tràn và xói lở.

Theo ông Nguyễn Trọng Hải, mặc dù cơn bão số 5 đã được cảnh báo kỹ lưỡng, công tác phòng chống đã được thực hiện khá khẩn trương, chủ động nhưng mưa lớn bất thường, tại các điểm đầu nguồn sông Chu, sông Bưởi, sông Mã, lượng mưa từ 500 đến trên 700mm đã gây ra thiệt hại bất khả kháng. Đợt lũ này xấp xỉ với cơn lũ lịch sử năm 1973 từng khiến hàng nghìn người dân Thanh Hóa mất nhà cửa, hàng trăm người chết.

Để đối phó với tình hình hiện nay, trước mắt, UBND tỉnh đã bố trí các lực lượng, phương tiện, hậu cần để cứu nạn, cứu trợ, khắc phục hậu quả, trực chiến 24/24 và tổ chức cấp phát như yếu phẩm cho bà con vùng bị nạn nước uống, mì tôm …

Tại bệnh viện đa khoa huyện Thạch Thành, hơn 300 người, gồm bệnh nhân, y bác sĩ bị cô lập trên tầng hai. Trong đó, 147 bệnh nhân phần lớn là người già, trẻ em đều phải sống cầm hơi bằng mỳ tôm và nước lã từ sáng 5/10 đến giờ. Nếu không kịp cứu tế, toàn bộ sẽ không còn lương thực cầm cự tiếp. Cuối ngày 6/10, trên 30 bệnh nhân đã được chuyển ra an toàn.

Tuy lượng mưa đã hết, nhưng dự báo lũ đầu nguồn vẫn tiếp tục tràn về. Lượng nước tại các vùng lũ Thanh Hóa xuống rất chậm, đặc biệt đối với huyện Thạch Thành. Mục tiêu trước mắt là phải di dời toàn bộ những người dân còn mắc kẹt trong vùng lũ. Công tác cứu hộ cứu nạn tại Thanh Hóa chưa bao giờ khẩn chương và căng thẳng như hiện nay, khi các tuyến sông đồng loạt dâng lũ gây thiệt hại lớn.

Danh sách những người chết vì mưa lũ tại Thanh Hóa:

1. Lưu Đình Hà, 17 tuổi xã Thọ Lâm, huyện Thọ Xuân.

2. Đỗ Công Nam, 35 tuổi xã Yên Tâm, huyện Yên Định.

3. Dương Công Quang, 11 tuổi, xã Thiệu Dương, huyện Thiệu Hóa.

4. Đỗ Đình Thường, 22 tuổi xã Ngọc Phụng, huyện Thường Xuân.

5. Đỗ Đình Sỹ,12 tuổi, xã Ngọc Phụng, huyện Thường Xuân.

6. Chưa xác định được danh tính.

Categories: Quê hương